TV’de görüntü veya ses sorunu

Belirtiyi kaynaklara göre karşılaştırmak

Görüntü veya ses sorununun kapsamını bulmak için TV'nin kendi menüsü, varsa dahili görüntü testi, anten yayını ve bağlı HDMI cihazı ayrı gözlenir. Her kaynak aynı işlemleri kullanmaz; ancak ortak ve farklı belirtiler arızanın sınırını daraltabilir. Menü düzgün görünürken tek HDMI girişinde siyah ekran olması, bütün ekranın çalışmadığı iddiasını zayıflatır. Yine de bu gözlem tek başına TV'nin ilgili devresinin sağlam olduğunu kanıtlamaz. Menü ve uygulamalar da bozuk görünüyorsa inceleme farklı yönde ilerler. Kaynaklar arasında karşılaştırma yapılırken yalnız bir değişken değiştirmek, hangi adımın sonucu etkilediğini anlamayı kolaylaştırır.

Bir kağıda her kaynak için görüntü var mı, ses var mı ve uyarı ne yazıyor diye üç kısa not düşülebilir. Harici receiver menüsü görünüp uydu kanalı açılmıyorsa anten sinyali veya yayının çözülmesi ayrıca değerlendirilir. İnternet uygulamasında yükleme işareti çıkması ise ağ veya uygulama hizmetiyle ilgili olabilir. Karasal DVB-T/T2 yayınının bozulmasıyla uydu DVB-S/S2 yayınının bozulması aynı anten hattını göstermeyebilir. TV'de aynı ekran kullanılsa bile kaynak yolları farklıdır. Bu ayrımlar yapılmadan çanak ayarı, HDMI kablosu veya panel değişimi gibi tek bir işlem önerilmemelidir.

Ses var, ekran karanlık: hangi gözlem ne anlatır?

Ses duyulduğunda TV'nin kendi menüsünün ve ses düzeyi göstergesinin görünüp görünmediğine bakılabilir. Kullanıcı ayarlarında ekranı kapatıp sesi sürdürme seçeneği bulunuyorsa yanlışlıkla etkinleştirilmiş olabilir; bunun yeri model kılavuzuyla kontrol edilir. Menü de görünmüyorsa yalnız giriş seçimiyle açıklanamayacak bir durum söz konusu olabilir. LCD televizyonlarda arka aydınlatma, görüntü işleme ve panel tarafı farklı arıza alanlarıdır. OLED cihazlarda ise ayrı bir LCD arka aydınlatması bulunmaz. Bu nedenle her karanlık ekran için LED değişimi gerektiğini söylemek teknik açıdan doğru değildir; cihazın görüntüleme yapısı bilinmelidir.

Ekranda kısa süre görüntü belirip kaybolması, açılış logosunun hiç görülmemesi veya karanlık alanların oluşması ayrı belirtilerdir. Bunların fotoğrafı yardımcı olabilir ama kesin parça kararı verdirmez. Ekrana bastırmak, çerçeveyi burmak veya ısı uygulamak güvenli test değildir. Kullanıcı servis menüsüne girerek panel türü ve koruma değerlerini değiştirmemelidir. Üreticinin kullanıcıya sunduğu normal görüntü sıfırlaması ile servis ayarı aynı işlem değildir. Karanlık ekran durumunda TV'yi yerinden indirmek de gerekli bir başlangıç sayılmaz. Güvenle görülebilen tepkiyi ve hangi kaynakta ses duyulduğunu anlatmak yeterli olabilir.

Görüntü varken ses yoksa çıkış yolunu takip edin

Ses sorunu için önce TV'nin ve harici alıcının ayrı ses düzeyleri ile sessiz modu gözlenir. Harici receiver sesi kapalıysa TV sesini yükseltmek yeterli olmaz. Ses çıkışı TV hoparlörü yerine Bluetooth kulaklık, optik çıkış veya HDMI üzerinden ses sistemine yönlendirilmiş olabilir. Bağlı cihaz bulunmasa da önceki çıkış seçimi korunabilir. TV'nin kendi ses testinde hoparlörler çalışıyorsa bu, diğer kaynakların ses biçimi ve bağlantısı için yararlı bir karşılaştırmadır. Test sesi alınması her hoparlörün her ses düzeyinde kusursuz olduğunu kanıtlamaz, fakat incelemeyi yönlendirir.

Tek kanalda ses yoksa varsa alternatif ses izi seçeneği kontrol edilebilir; bütün TV'nin hoparlör arızası olduğu varsayılmaz. Harici cihazın gönderdiği çok kanallı ses biçimi TV veya ses sistemi tarafından desteklenmiyorsa görüntü olup ses alınamayabilir. Kullanıcı kılavuzunun izin verdiği durumda PCM gibi uyumlu bir çıkışla karşılaştırma yapılabilir. Bu değişiklik kayıt altına alınmalı, her cihazda aynı menü adı beklenmemelidir. Sesin çok kanallı özellikleri değişebilir; amaç önce temel ses yolunu sınamaktır. Anten sinyalini yükseltmek, uyumsuz bir HDMI ses biçimini kendiliğinden düzeltmez.

HDMI bağlantısında kablo kadar cihaz anlaşması da önemlidir

HDMI üzerinden kaynak cihaz ve TV, desteklenen görüntü ve ses özellikleri hakkında bilgi alışverişi yapar. Çözünürlük, yenileme hızı, HDR modu veya içerik koruma uyumu nedeniyle belirli kullanımda görüntü alınamayabilir. Aynı kablonun düşük veri gerektiren bir çıkışta çalışması, bütün görüntü kiplerinde yeterli olduğunu göstermez. Buna karşılık her siyah ekran pahalı bir kablo gerektirmez. Önce doğru HDMI girişi, cihazın açık olması ve üreticinin önerdiği çıkış modu kontrol edilir. Görünür fiziksel hasar varsa bağlantı zorlanmaz. Sokete kuvvet uygulamak veya fişi eğerek çalıştırmak daha büyük hasara neden olabilir.

Elde bulunan sağlam ve uygun bir kabloyla karşılaştırma yapılacaksa cihazlar üreticinin bağlantı yönergesine göre güvenli biçimde kapatılır. Bir seferde yalnız kabloyu değiştirmek, ardından gerekiyorsa başka giriş denemek daha açıklayıcıdır. TV duvara sabitliyse arka porta ulaşmak için tek başınıza indirmeyin. Aynı cihaz farklı girişte çalışıyorsa giriş ayarı veya soket tarafı araştırılır; aynı girişte başka cihaz çalışıyorsa kaynak cihazın çıkışı da incelenir. Bu karşılaştırmalar kesin kart teşhisi değildir. Özellikle yüksek bant genişliği isteyen kiplerde kaynak, kablo ve TV desteği birlikte ele alınmalıdır.

Ses sistemi kullanıldığında eklenen bağlantılar

Soundbar veya AV alıcısı bulunan düzende HDMI ARC ya da eARC bağlantısının doğru işaretli porta yapılması gerekir. TV üzerindeki herhangi bir HDMI girişinin aynı ses dönüş işlevini sunacağı varsayılmaz. ARC, eARC ve cihaz kontrolünü sağlayan CEC özelliklerinin ayarları üreticiye göre değişebilir. Optik ses bağlantısı da aynı biçim desteğini sunmak zorunda değildir. Bu nedenle TV hoparlöründen ses alınırken ses sisteminde alınamaması, TV'nin tüm ses devresinin bozuk olduğunu göstermez. Hangi bağlantının kullanıldığı, daha önce çalışıp çalışmadığı ve son değişiklikler ayrı kaydedilmelidir.

Ses gecikmesi varsa bunun yalnız bir uygulamada mı, uydu alıcısında mı yoksa bütün kaynaklarda mı görüldüğü önemlidir. TV görüntü işleme süresi ve harici ses sisteminin işleme süresi farklı olabilir. Kullanıcıya açık dudak eşleme ayarı denenebilir; ancak her gecikme aralığı ayarla telafi edilemez. Sesin önden mi geriden mi geldiğini tarif etmek, yalnız senkron bozuk demekten daha yararlıdır. Bluetooth yolunun gecikmesi kablolu ses yolundan farklı davranabilir. Sinyal kaybına bağlı parçalı sesle sürekli zaman kaymasını karıştırmayın; bu iki belirti aynı onarım kararına götürmez.

Çizgi, karelenme ve uygulama donması aynı şey değildir

Sayısal anten yayınında karelenme ve ses kopması, taşıyıcının yeterli kalitede çözülememesiyle ilişkili olabilir. Ekranın aynı yerinde menü üzerinde de duran sabit çizgi ise farklı bir inceleme gerektirir. Buna rağmen çizginin görünüşünden doğrudan panel değişimine karar verilmez. İçerikte bulunan bir görüntü kusuru veya uygulamanın arayüz sorunu da kaynak karşılaştırmasıyla ayrılabilir. Mümkünse aynı ekran alanında menü açıldığında kusurun kalıp kalmadığı gözlenir. Telefonla çekilmiş görüntüde oluşan tarama çizgileri de gerçek ekran arızasıyla karıştırılmamalıdır; çıplak gözle görülen belirti ayrıca anlatılmalıdır.

İnternet uygulamasında düşük çözünürlük veya duraklama görülürken HDMI cihazı düzgün çalışıyorsa ağ koşulları ve uygulama davranışı araştırılabilir. Anten kablosunun değiştirilmesi bu yolu doğrudan düzeltmez. Öte yandan bir uygulamanın sorunsuz görünmesi TV'nin her girişinin ve bütün donanımının test edildiği anlamına gelmez. Yazılım güncellemesi düşünülüyorsa yalnız model için sunulan resmi yöntem kullanılmalıdır. Ağ ayarlarını veya hesabı silen işlemlerden önce kapsam öğrenilir. Fabrika ayarı, arızanın hangi kaynakta olduğunu belirlemeden yapılacak ilk adım değildir; uygulama hesapları ve kişisel tercihler de etkilenebilir.

Teknik değerlendirme öncesi hazırlanabilecek bilgiler

TV ve bağlı cihazların modelleri, kullanılan HDMI portu, ses çıkışı ve son yapılan değişiklikler kısa bir kayıtta toplanabilir. Sorun açılışta mı, bir süre sonra mı, yalnız belirli çözünürlükte mi ortaya çıkıyor diye belirtin. Kullanıcı testinde değiştirilen ses biçimi veya kablo da yazılmalıdır. Ekran fotoğrafında hesap bilgisi ve özel içerik bulunmamasına dikkat edin. İç donanım kontrolü gerekirse kart, aydınlatma veya panel seçenekleri model ve ölçüm sonucuna göre değerlendirilir. Parça uygunluğu görülmeden belirli onarımın yapılabileceği veya aynı belirtinin bir daha oluşmayacağı söylenemez; test edilen davranışın sınırı açıklanmalıdır.

Tek HDMI girişinde sorun varsa bütün anakart mı değişir? Önce bağlantı, girişe özel ayar ve kaynak cihazı ayrıştırılır; onarım kararı ölçüme bağlıdır. Ses testi çalışıyor ama kanalda ses yoksa hoparlör sağlam mıdır? Bu gözlem hoparlör yolunun en azından test koşulunda çalıştığını gösterir; yayın ve ses biçimi ayrıca incelenir. Görüntü bir kez düzelince sorun çözülmüş sayılır mı? Özellikle aralıklı arızada aynı kaynak, benzer çalışma süresi ve önceki ayarlarla tekrar değerlendirme gerekir. Yapılan işlem ile gözlenen düzelme ayrı kaydedilirse yeni bir belirti ortaya çıktığında karşılaştırma daha anlamlı olur.